Hiszpania

Hiszpania jest jedynym kierunkiem w Europie, który daje wakacje plażowe przez cały rok — pod warunkiem, że wiesz, gdzie lecieć w styczniu. To jest właściwie cała sztuka planowania Hiszpanii: kraj składa się z kilku stref pogodowych tak różnych, że traktowanie ich razem prowadzi do rozczarowania.

Dla kogo jest Hiszpania

Tak, jeśli chcesz wyjechać poza sezonem letnim i nadal mieć ciepło — Wyspy Kanaryjskie działają zimą.

Tak, jeśli lubisz łączyć plażę z miastem. Hiszpańskie wybrzeża mają w zasięgu Barcelonę, Walencję, Malagę, Sewillę — miasta, do których warto pojechać osobno.

Tak, jeśli jedziesz dla jedzenia i wieczorów. Kolacja o dwudziestej drugiej jest tu normą, nie ekstrawagancją.

Nie, jeśli szukasz all inclusive w najniższej cenie. W tym segmencie Turcja i Bułgaria są bezkonkurencyjne.

Nie, jeśli chcesz spokoju w lipcu na popularnym wybrzeżu. Hiszpania w szczycie sezonu jest zatłoczona i drożeje dwukrotnie.

Wjazd i dokumenty

Hiszpania jest w Unii i w strefie Schengen. Wystarczy ważny dowód osobisty albo paszport, bez wizy i bez kontroli granicznej. ^{[Komisja Europejska]} Każde dziecko potrzebuje własnego dokumentu.

Uwaga przy Wyspach Kanaryjskich: są częścią Hiszpanii i Unii, ale poza unijnym obszarem celnym i podatkowym. Praktycznie oznacza to niższe ceny alkoholu i elektroniki oraz limity celne przy powrocie takie jak przy locie spoza Unii.

Zdrowie

Szczepienia nie są wymagane. Działa EKUZ w publicznym systemie hiszpańskim. ^{[Narodowy Fundusz Zdrowia]} Jak wszędzie, nie obejmie prywatnej kliniki ani transportu do Polski, dlatego polisa jest potrzebna również tutaj — szczegóły w poradniku o ubezpieczeniu.

Woda z kranu jest zdatna do picia na kontynencie; na wyspach często pochodzi z odsalania i bywa niesmaczna, choć bezpieczna.

Największe ryzyko zdrowotne w hiszpańskie lato to słońce i upał. W Andaluzji w lipcu i sierpniu temperatury w cieniu bywają ekstremalne, a sjesta między czternastą a siedemnastą nie jest zwyczajem, tylko rozsądkiem.

Pieniądze

Euro. Karta działa wszędzie, także w małych barach; gotówka przydaje się na targach i w niektórych taksówkach.

Ceny rosną gwałtownie w lipcu i sierpniu i spadają równie gwałtownie we wrześniu. Na Kanarach sezonowość jest odwrotna niż na kontynencie: tam drogo jest zimą, bo wtedy przyjeżdża cała Europa Północna.

Napiwki są uznaniowe i niewielkie — zaokrąglenie rachunku wystarcza.

Kiedy jechać

| Miesiące | Kontynent | Kanary | |---|---|---| | grudzień–luty | zimno, deszcz na północy | ciepło, sezon w pełni | | marzec–kwiecień | ciepło, morze zimne | ciepło | | maj–czerwiec | najlepszy okres | ciepło, mniej Europejczyków | | lipiec–sierpień | upał, tłum, najwyższe ceny | ciepło, ale mniej tłoczno niż zimą | | wrzesień–październik | najlepszy okres, morze najcieplejsze | ciepło | | listopad | chłodniej, poza sezonem | ciepło |

Bez stopni, bo Hiszpania rozciąga się od Zatoki Biskajskiej po Afrykę i jedna liczba dla całego kraju nie oznaczałaby nic.

To jedyna część Hiszpanii, w której zimą kąpiel w morzu jest normalna — i dlatego są najdroższe wtedy, gdy kontynent jest najtańszy.

Regiony — który wybrać

Wyspy Kanaryjskie

Osobny kraj pogodowy. Teneryfa — największa, najbardziej zróżnicowana, z wulkanem Teide i dwoma zupełnie różnymi klimatami po północnej i południowej stronie. Gran Canaria — podobna skala, wydmy Maspalomas. Fuerteventura — najlepsze plaże i najwięcej wiatru, raj dla surferów. Lanzarote — wulkaniczny krajobraz jak z innej planety.

Baleary

Majorka — dużo większa i bardziej różnorodna, niż sugeruje reputacja: góry Tramuntana, ciche zatoki i osobno Magaluf dla imprezowiczów. Ibiza — kluby, ale też spokojna północ. Menorca — najcichsza z trzech.

Wybrzeża kontynentu

Costa del Sol (Malaga, Marbella, Torremolinos) — najdłuższy sezon na kontynencie, blisko Granady i Sewilli. Costa Blanca (Alicante, Benidorm) — dobre ceny, długie piaszczyste plaże. Costa Brava (Lloret, Tossa) — blisko Barcelony, skaliste zatoki, krótszy sezon. Costa de la Luz — Atlantyk, wiatr, mniej Polaków.

Miasta

Barcelona, Madryt, Sewilla, Walencja, Granada — każde na osobny wyjazd, najlepiej poza latem. Andaluzja w sierpniu to zwiedzanie w czterdziestu stopniach.

Zwyczaje, które zaskakują

Rytm dnia. Hiszpania żyje później niż reszta Europy. Obiad między czternastą a szesnastą, kolacja po dwudziestej pierwszej, sklepy zamknięte w środku dnia poza dużymi miastami i centrami handlowymi. Restauracja otwarta o osiemnastej jest przeznaczona dla turystów i zwykle to widać w karcie.

Sjesta. W Andaluzji latem nie jest folklorem, tylko koniecznością — między czternastą a siedemnastą upał bywa niebezpieczny.

Terrazas. Stolik na zewnątrz często kosztuje więcej niż ten sam przy barze w środku. To nie jest naciąganie, tylko normalna praktyka — po prostu warto wiedzieć.

Języki regionalne. W Katalonii, Kraju Basków i Galicii obok hiszpańskiego funkcjonuje drugi język urzędowy i bywa pierwszym na oznakowaniu. Nie jest to problem praktyczny, ale potrafi zdezorientować przy nawigacji.

Bezpieczeństwo

Hiszpania jest bezpieczna, z jednym wyjątkiem, który dotyczy każdego turysty: kradzieże kieszonkowe w dużych miastach. Barcelona ma pod tym względem złą i zasłużoną reputację — Rambla, metro, okolice Sagrada Família. Madryt, Sewilla i Walencja są spokojniejsze, ale nie wolne od problemu.

Zasady są proste i skuteczne: plecak z przodu w tłumie, telefon nie na stoliku w kawiarni na zewnątrz, dokumenty w hotelowym sejfie, a przy sobie kopia. Na plaży nie zostawiaj rzeczy bez opieki nawet na chwilę.

Wynajem samochodu

Na wyspach i wybrzeżach ma sens większy niż gdziekolwiek indziej. Drogi są bardzo dobre, autostrady częściowo płatne na kontynencie, na Kanarach bezpłatne.

Dwie rzeczy do sprawdzenia: udział własny w ubezpieczeniu wypożyczalni, który potrafi wynosić kilka tysięcy złotych i jest blokowany na karcie, oraz strefy niskiej emisji w centrach dużych miast, gdzie wjazd autem bez rejestracji kończy się mandatem przysyłanym do Polski. Piszemy o tym w poradniku o ubezpieczeniu.

Jedzenie

Hiszpańskie jedzenie jest regionalne do granic absurdu i to jest jego zaleta. Paella jest walencka i w Barcelonie bywa gorsza niż w Polsce. Gazpacho jest andaluzyjskie. Pintxos są baskijskie.

Uniwersalne zasady: jedz późno — kuchnie ruszają o dwudziestej pierwszej; szukaj menú del día w porze obiadowej, bo to najlepszy stosunek ceny do jakości w całej Europie; unikaj lokali ze zdjęciami paelli na wystawie przy głównym deptaku.

To kolejny kierunek, na którym all inclusive bywa marnowaniem okazji — argumentacja w poradniku o all inclusive.

Transport

Czartery i tanie linie latają z Polski do Malagi, Alicante, Barcelony, na Majorkę, Teneryfę, Gran Canarię i Fuerteventurę. Na Kanary lot trwa zauważalnie dłużej niż na kontynent — to około pięciu godzin.

Na miejscu: kolej dużych prędkości między dużymi miastami jest szybka i wygodna. Na wyspach i wybrzeżach auto daje najwięcej, szczególnie na Teneryfie, gdzie różnice między częściami wyspy są ogromne.

Najczęstsze błędy

1. Kanary w sierpniu zamiast w lutym. Wyspy działają cały rok, a ich przewaga jest zimą. Latem kontynent daje to samo taniej.
2. Andaluzja w lipcu. Sewilla i Kordoba w środku lata to nie są wakacje.
3. Lloret de Mar dla rodziny. Sprawdź charakter kurortu, nie tylko wybrzeże — na tej samej Costa Brava są miejsca spokojne i imprezowe.
4. Kolacja o osiemnastej. Kuchnia będzie zamknięta albo obsłuży Cię restauracja nastawiona wyłącznie na turystów.
5. Zakupy na Kanarach bez sprawdzenia limitów celnych. To obszar poza unijnym systemem podatkowym i przy powrocie obowiązują limity.

Co dalej

• Teneryfa — czy warto? — największa wyspa Kanarów i kierunek całoroczny
• Majorka — czy warto? — Tramuntana, Palma i plaże dla dzieci
• Costa del Sol — najdłuższy sezon na kontynencie
• Jak wybrać dobry hotel — kryteria niezależne od kierunku
• EKUZ — co obejmuje — w Hiszpanii działa
• Grecja — przewodnik na wakacje — dla porównania w tej samej półce cenowej